021-22664813   |  021-22664702

پرداخت وجه بدون اخذ رسید

پرداخت وجه بدون اخذ رسید

در روابط روزمره ممکن است اتفاق بیفتد که به درخواست کسی و بدون وجود طلبی از جانب او، پولی را به وی دهید و به جهت اطمینان به شخص دریافت کننده، رسیدی را دریافت نکنید. در این حالت اگر شخص مبلغ گرفته شده را بازنگرداند، آیا از حیث قانونی راهی برای پس گرفتن آن وجود دارد یا خیر؟

پیش از هر چیز باید گفت، هرگاه پولی را تحت هر عنوانی اعم از قرض، ثمن معامله، ادای دین و غیره به دیگری پرداخت می‌کنید، در قبال آن رسید دریافت کنید و علت پرداخت را هم در آن قید کنید. حال در فرضی که مال را پرداخت کرده‌اید و بدهی هم نداشته‌اید؛ سوالی که ایجاد می‌شود آن است که آیا پرداخت کننده باید ثابت کند که بدهی به طرف مقابل نداشته و یا اینکه دریافت کننده بایستی وجود طلب را ثابت نماید؟ به عبارت دیگر بار اثبات دعوی به عهده کیست؟

در این باره ماده ۲۶۵ قانون مدنی ایران که از ماده ۱۲۳۵ قانون مدنی فرانسه برگرفته شده است، می‌گوید: «هر کس مالی به دیگری می‌دهد ظاهر در عدم تبرع است؛ بنابراین اگر کسی چیزی به دیگری بدهد بدون اینکه مدیون آن چیز باشد می‌تواند استرداد کند.»

در تفسیر این ماده میان حقوقدانان اختلاف شده و به تبع آن در رویه قضایی نیز دو نوع آراء مختلف، منبعث از آنها دیده می‌شود:

تفسیر اول: برخی معتقدند اگر پولی را به دیگری پرداخت کردید، فرض بر این است که دینی وجود داشته و آن را پرداخته‌اید. به همین جهت تنها در صورتی می‌توانید پول خود را باز پس گیرید که خلاف آن را ثابت نمایید (ثابت کنید دینی وجود نداشته است). برای اثبات عدم وجود دین باید ثابت کنید دلیل دیگری برای پرداخت پول وجود داشته است؛ از جمله این دلایل که می‌توان به آنها استناد کرد، پرداخت پول به عنوان قرض، پرداخت به عنوان امانت، پرداخت به عنوان وکالت در انجام امری و غیره می‌باشند. وقوع هر یک از عقود مذکور نیز نیاز به دلیل قطعی دارد چراکه اصل، عدم وجود آنهاست.

اکثر دادگاه ها در حال حاضر همین رویه را داشته و تنها در صورتی رای به بازگرداندن اموال می‌دهند که اثبات کنید مبلغ به جهتی از جهات مذکور مانند عقد قرض، ودیعه یا وکالت منتقل شده است و در واقع طلبی وجود نداشته که آن را پرداخت کرده باشید.

تفسیر دوم: در مقابل عده ای معتقدند ماده ۲۶۵ قانون مدنی صرفا دلالت بر آن دارد که اگر کسی پولی را به دیگری پرداخت کرد، قصد نداشته آن را مجانی به او بدهد و این باعث نمی‌شود که او نتواند مال خود را پس بگیرد. در واقع این طرف مقابل است که باید اثبات کند طلبی وجود داشته و این پرداخت در جهت ادای آن دین صورت گرفته است. اینکه پرداخت کننده مال، ملزم به اثبات مدیون نبودن خود باشد بی معناست، چراکه مدیون نبودن یک مسئله عدمی است و مسئله عدمی امکان اثبات ندارد!

در رویه قضایی نیز برخی از دادگاه ها این تفسیر را مد نظر قرار داده و گیرنده مال را ملزم به اثبات وجود طلبی از جانب او می‌دانند و در غیر آن صورت حکم به بازگرداندن مبلغ به پرداخت کننده می‌کنند.

حال اگر شما پولی را به دیگری پرداخت کردید و رسیدی که مبین علت پرداخت آن باشد، دریافت نکرده اید و شخص دریافت کننده وجه نیز از بازپرداخت آن به شما امتناع می کند، در صورت طرح دعوی مطالبه وجه ممکن است هر یک از این دو تفسیر ، مورد توجه دادگاه قرار گیرد. در صورتی که نظر اول مورد پذیرش دادگاه قرار گیرد، باید اثبات شود که پرداخت مبلغ تحت عنوانی مثل قرض یا ودیعه صورت گرفته است. برای اثبات این مسئله راه های مختلفی وجود دارد:

_ در صورت وجود اسناد و مدارک قطعی مانند قرارداد یا نوشته های فیمابین طرفین
_ شهادت شهود بر وقوع رابطه قراردادی مد نظر
_ سوگند


اما در صورت پذیرش نظر دوم توسط دادگاه، صرف ارائه فیش های واریزی و یا هر مدرکی که دلالت بر پرداخت مبلغ به طرف مقابل کند (و یا با استفاده از شهود و سوگند) کافی بوده و نیازی به اثبات وقوع عقد دیگری نیست. البته باید توجه داشته باشید در صورتی که دریافت کننده وجه اثبات کند که طلبی از شما داشته ، می‌تواند از بازگرداندن مال به شما سر باز زند.

با توجه به اینکه طرح دعوی مطالبه وجه در این موارد با توجه به تفاسیر متفاوتی که از قانون وجود دارد، پیچیدگی های خاص خود را داشته لذا بهتر است جهت حصول نتیجه مطلوب، از وکلای مجرب گروه حقوقی گرشا کمک بگیرید.

اشتراک گذاری

مطالب بیشتر

حضانت-فرزند-در-قانون-جدید

حضانت فرزند در قانون جدید

حضانت فرزند یکی از مهم ترین تکالیف والدین است، اهمیت مبحث حضانت به اندازه‌ای است، که هم در قانون مدنی و هم در قانون حمایت

در کنار شما هستیم

برای کسب اطلاعات و جزئیات دقیق‌تر با مشاوران گروه حقوقی گرشا تماس بگیرید.

صفر تا صد معاملات خودرو

گروه حقوقی گرشا برگزار می کند. کارگاه حضوری صفر تا صد معاملات خودرو ویژه نمایشگاه داران و معامله کنندگان خودرو ۱۲ اسفند ۱۴۰۲ ساعت ۱۵

پرداخت وجه بدون اخذ رسید

در روابط روزمره ممکن است اتفاق بیفتد که به درخواست کسی و بدون وجود طلبی از جانب او، پولی را به وی دهید و به

قرارداد EPC چیست؟

قرارداد EPC راهنمای جامع برای کارفرمایان و پیمانکاران در پروژه‌های عمرانی و صنعتی قرارداد EPC چیست؟ قرارداد EPC (مهندسی، تدارکات و ساخت) یک نوع نوین

Whatsapp
سلام، چطور می‌توانیم در خدمت شما باشیم؟
سلام، چطور می‌توانیم درخدمت شما باشیم؟

Hello, How can we help you?